Het Spaarne is voor Haarlem meer dan een rivier door de stad. Het is ook een van de plezierigste roeiwateren van Nederland, met een lang recht stuk, weinig stroming en een omgeving die tussen historische gevels en open polder afwisselt.
De roeivereniging
Aan het Spaarne is sinds 1885 een koninklijke roei- en zeilvereniging actief, met een botenhuis dat sinds 1927 aan de zuidkant van de rivier ligt, aan het Marisplein in Heemstede. De vereniging heeft ongeveer duizend leden, waaronder een flinke jeugdafdeling, en een vloot van meer dan honderd boten in alle soorten en gewichtsklassen.
Wat roeien inhoudt
Roeien is technisch lastiger dan het lijkt en fysiek zwaarder dan het oogt. Je zit op een rolbankje, gebruikt vooral je benen en moet de riemen precies gelijk met de rest van de boot bewegen. Nieuwe leden beginnen met een cursus, meestal in een brede, stabiele boot, en gaan daarna over naar smallere boten. Reken op een aantal maanden voordat je zelfstandig in een skiff durft.
Vormen van roeien
- Wedstrijdroeien, met vaste ploegen en een trainingsprogramma.
- Toerroeien, waarbij je tochten maakt over het Spaarne en de omliggende wateren.
- Recreatief roeien, een of twee keer per week in wisselende samenstelling.
- Aangepast roeien, voor mensen met een beperking, met aangepaste boten.
- Ergometertraining in de winter, wanneer het water te koud of te druk is.
De wedstrijden
Op het Spaarne worden roeiwedstrijden gehouden, waaronder een voorjaarsrace die door de plaatselijke vereniging wordt georganiseerd en die roeiers uit het hele land trekt. Voor toeschouwers is dat een goede gelegenheid om de sport te zien, want je staat langs de kade en de boten komen op een meter langs.
Zeilen
Dezelfde vereniging heeft een zeilafdeling die niet aan de rivier maar aan het Schoteroog ligt, op het water van de Mooie Nel ten noorden van de stad. Dat is een open plas waar goed te zeilen valt en die vanuit Haarlem snel bereikbaar is. Voor wie wil leren zeilen zonder naar Friesland te rijden, is dat een uitkomst.
Kano, sup en sloep
Het Spaarne wordt daarnaast gebruikt door kanoërs, suppers en mensen met een sloep. Suppen door de binnenstad, langs de gevels en onder de bruggen door, is een van de mooiste manieren om Haarlem te zien. Er zijn verhuurders in de stad, en voor een boot met beperkt vermogen heb je geen vaarbewijs nodig. Houd rekening met de beroepsvaart, met de bedieningstijden van de bruggen en met plekken waar je niet mag aanleggen.
Veiligheid
Het Spaarne is een vaarweg. Roeiers en suppers zitten laag op het water en zijn slecht zichtbaar voor grotere schepen, dus houd stuurboordwal aan, draag zichtbare kleding en kijk regelmatig achterom. In de binnenstad is het water koud en de kade steil, dus een reddingsvest is bij kano en sup geen overbodige luxe, ook voor geoefende zwemmers.
Het water in het noorden
Wie verder vaart of roeit dan de stad, komt uit bij de Mooie Nel en de Liede, met riet, vogels en veel ruimte. Dat is het mooiste stuk van deze regio om over het water te bekijken en het is vanuit Haarlem binnen een uur roeien te bereiken.
De jeugd
Roeien is een sport die je vanaf een jaar of twaalf kunt beginnen, en verenigingen hebben eigen jeugdafdelingen met trainingen en wedstrijden. Het is een sport waarin techniek, samenwerken en doorzettingsvermogen samenkomen, en waarbij het resultaat direct te meten is. Voor kinderen die niet van balsporten houden, is het vaak een verrassend goede match.
Winter en ergometers
In de winter is het water te koud en te donker voor beginners, en dan verhuist de training naar binnen. Op de ergometer wordt aan techniek, kracht en uithoudingsvermogen gewerkt, en er worden ook wedstrijden op geroeid. Voor wie de sport wil proberen zonder meteen het water op te gaan, is een winterperiode op de ergometer een prima start.
