Wie in Haarlem naar het honkbalstadion gaat, ziet zijn naam op de gevel. Wie de geschiedenis van de Nederlandse sport opslaat, komt hem op vrijwel elke bladzijde tegen. Pim Mulier is de belangrijkste sportpionier die dit land heeft gehad, en hij deed het meeste ervan vanuit Haarlem.
Een Fries in Haarlem
Mulier werd in 1865 geboren in Witmarsum in Friesland en verhuisde als tweejarige naar Haarlem. Daar groeide hij op, en daar begon hij op jonge leeftijd sporten te organiseren die in Nederland nog vrijwel niemand kende. Hij las erover in Engelse bronnen en ging vervolgens gewoon aan de slag.
De eerste club
In 1879, veertien jaar oud, richtte hij de Haarlemsche Football Club op. Er werd eerst rugby gespeeld en later voetbal. Die club bestaat nog steeds als Koninklijke HFC en is daarmee de oudste voetbalvereniging van Nederland. Vanuit die vereniging verspreidde het spel zich over het land.
De bond
Tien jaar later, in 1889, richtte Mulier op vierentwintigjarige leeftijd de Nederlandsche Voetbal- en Athletische Bond op. Die organisatie werd later de Nederlandse Voetbalbond en uiteindelijk de KNVB. Daarmee legde hij niet alleen de basis voor het clubvoetbal maar ook voor de competitiestructuur die er nog altijd is.
De Elfstedentocht
In 1890 reed Mulier zelf de tocht langs de elf Friese steden, en hij zorgde ervoor dat die tocht een officiële wedstrijd werd. Het kruisje dat iedere volbrenger nog steeds krijgt, is door hem ontworpen. Voor een man die zijn hele leven in Haarlem werkte, is dat een opvallend Fries hoofdstuk in zijn biografie.
Wat hij verder introduceerde
- Cricket, dat in Haarlem een eigen club en een lange traditie kreeg.
- Rugby, waarmee zijn eerste club begon.
- Hockey en bandy, de voorloper van ijshockey.
- Atletiek, waarvan hij aan de basis van de bond stond.
- De eerste tennisclub van Haarlem.
- Betrokkenheid bij de internationale schaatsbond.
Zijn manier van werken
Mulier was geen topsporter maar een organisator en een schrijver. Hij publiceerde over sport, bepleitte lichamelijke opvoeding op scholen en zette structuren op die er nog steeds zijn. In een tijd waarin sport werd gezien als iets voor jonge heren met te veel vrije tijd, betoogde hij dat het voor iedereen was en dat het een land gezonder maakte.
Het stadion
Het honkbalstadion in Haarlem-Noord draagt zijn naam. Het werd in 1963 geopend en was toen het eerste honkbalstadion van Europa. Sinds die tijd wordt daar de internationale Honkbalweek gehouden. Dat uitgerekend Haarlem zo’n stadion kreeg, past bij een stad die haar sportgeschiedenis aan hem te danken heeft.
Wat je in de stad terugvindt
Naast het stadion is er een sportpark dat zijn naam draagt en zijn er straten en plekken die naar hem verwijzen. Voor Haarlemmers is het een naam die je zo vaak tegenkomt dat je vergeet wie erachter zit. Wie er een keer bij stilstaat, ziet dat vrijwel alles wat er op een doordeweekse avond op de Haarlemse sportvelden gebeurt, ergens terugvoert op een jongen die in 1879 met een bal begon.
Sport voor iedereen
Mulier zag sport niet als vermaak voor een kleine groep maar als iets wat een heel land ten goede zou komen. Hij pleitte voor lichamelijke opvoeding op scholen, schreef in kranten en tijdschriften over het nut van bewegen en organiseerde evenementen die voor een breed publiek toegankelijk waren. In een tijd waarin sport werd gewantrouwd als tijdverspilling, was dat een uitgesproken standpunt.
Wat er van hem over is
In Haarlem dragen een stadion en een sportpark zijn naam, en in Friesland herinnert het kruisje van de Elfstedentocht aan zijn hand. De clubs en bonden die hij oprichtte, bestaan grotendeels nog. Voor iemand die geen kampioen was en geen record heeft gevestigd, is dat een uitzonderlijke nalatenschap. Wie in Haarlem op een doordeweekse avond langs een verlicht sportveld fietst, ziet er iets van terug.
