Haarlem is compact, en dat is de grootste luxe die een stad kan hebben. Alles ligt binnen een half uur lopen, dus je kunt op een dag de kerk, twee musea, een paar hofjes, de winkelstraten en het water doen zonder je te haasten. Deze route werkt goed en loopt in een lus.
Begin bij het station
Station Haarlem is een bezienswaardigheid op zich, het enige stationsgebouw in Nederland in jugendstil. Neem even de tijd voor de tegeltableaus, de houten kap en de details in de wachtruimtes. Vanaf hier loop je in een kwartier naar de Grote Markt, en de route erheen voert langs het Kenaupark en de Nieuwe Gracht, een van de statigste grachten van de stad.
De Grote Markt en de kerk
Op het plein sta je tussen het stadhuis en de Grote of Sint-Bavokerk. Ga de kerk binnen voor het Müller-orgel en de grafzerken. Buiten kun je op het terras zitten, en op zaterdag loop je meteen de markt op. Reken op een uur voor plein en kerk samen, meer als er een organist speelt.
De Gouden Straatjes
Vanaf de Grote Markt duik je de kleine winkelstraten in. De Gouden Straatjes is de verzamelnaam voor zeven straatjes rond het plein, met de Kleine Houtstraat, de Warmoesstraat, de Schagchelstraat, de Anegang, de Gierstraat, de Koningstraat en de Zijlstraat. Hier zitten de zelfstandige winkels, van boekhandels en delicatessen tot mode en interieur. Dit is het deel van Haarlem dat mensen uit Amsterdam en verder komen doen.
Een hofje onderweg
Loop richting het Groot Heiligland en pak onderweg een hofje mee. Een poortje open duwen en in een stille tuin staan, is precies het contrast dat deze route zo goed maakt. Houd het rustig, want er wonen mensen.
Musea
- Het Frans Hals Museum aan het Groot Heiligland, voor de schutterstukken en het oude oudemannenhuis.
- Teylers Museum aan het Spaarne, met de Ovale Zaal en de fossielen.
- Kleinere musea in de binnenstad, over de stadsgeschiedenis, de architectuur en de psychiatrie.
Kies er een, want twee musea op een dag is voor de meeste mensen een uur te veel.
Naar het Spaarne
Loop naar het water en volg de kade. Je passeert de Gravestenenbrug, een houten ophaalbrug die er precies uitziet zoals je hoopt, en verderop staat Molen De Adriaan op de oude vestingmuur. Aan de overkant, aan het eind van de Spaarnwouderstraat, staat de Amsterdamse Poort. Wie wil, doet dit stuk vanaf het water met een rondvaart.
Eten en drinken
Voor koffie zit je goed in de kleine straten, voor lunch in de Botermarkt of aan het Spaarne, en voor de avond kun je kiezen tussen de Grote Markt, de Lange Veerstraat en de kade. Een biertje in de oude Jacobskerk, waar nu een brouwerij zit, is een Haarlemse klassieker en past goed aan het eind van deze route.
Nog tijd over
Wandel dan door naar de Haarlemmerhout, het oudste stadsbos van Nederland, op tien minuten lopen ten zuiden van het centrum. Of pak de fiets richting de duinen, want vanaf de Grote Markt sta je in een half uur in het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en in drie kwartier op het strand. Dat is de andere kant van deze stad, en die hoort er net zo goed bij.
Als je maar een halve dag hebt
Kort de route dan in tot de kern. Station, Grote Markt met de kerk, een lus door de Gouden Straatjes en langs het Spaarne terug. Dat is anderhalf tot twee uur inclusief een koffie en je hebt het beste van de stad gezien. Sla in dat geval de musea over, want daarvoor moet je echt de tijd nemen.
Met de fiets
Wie liever fietst dan loopt, huurt een fiets bij het station en rijdt de route in omgekeerde volgorde, met een uitstap naar de Haarlemmerhout of langs de singels. In de kern van de binnenstad is lopen wel prettiger, want veel straten zijn voetgangersgebied en de klinkers zijn niet overal even vriendelijk voor smalle banden.
