Haarlem en boeken hebben een lange geschiedenis. De stad claimde eeuwenlang de uitvinding van de boekdrukkunst en had in de zeventiende eeuw een bloeiende drukkers- en uitgeverstraditie. Dat is aan het huidige winkelbestand nog steeds te merken.
Zelfstandige boekhandels
In de binnenstad zitten boekhandels die niet tot een keten behoren, met personeel dat leest en dat je iets kan aanraden op basis van wat je eerder mooi vond. Dat is precies wat een boekhandel onderscheidt van een website. Ze zitten voor een groot deel in de Gouden Straatjes en de zijstraten van de Grote Houtstraat, waar de panden klein zijn en de sfeer bij het vak past.
Tweedehands en antiquariaat
Haarlem heeft zaken voor tweedehands boeken en antiquariaten met oudere uitgaven, prenten en kaarten. Voor wie iets zoekt uit een specifiek vakgebied of gewoon graag tussen de kasten struint, is dat een middag vermaak. Prijzen lopen sterk uiteen, van een euro voor een pocket tot serieuze bedragen voor zeldzaam werk.
Waar je verder vindt
- Kringloopwinkels, met grote afdelingen boeken tegen lage prijzen.
- Boekenkramen op de markt en bij evenementen.
- Minibiebs in de wijken, waar je een boek achterlaat en er een meeneemt.
- De bibliotheek, met een uitgebreide collectie en leesplekken.
- Musea met eigen winkels voor kunstboeken en catalogi.
De bibliotheek
De bibliotheek in het centrum is meer dan een uitleenpunt. Er zijn kranten en tijdschriften, werkplekken, een ruime jeugdafdeling en activiteiten van voorleesuurtjes tot lezingen. Een abonnement kost weinig en voor kinderen is het gratis. Op een regenachtige middag is het een van de prettigste plekken van de stad.
Het drukkersverleden
Op de Grote Markt staat het standbeeld van Laurens Janszoon Coster, in Haarlem lang beschouwd als de uitvinder van de boekdrukkunst met losse letters. Het beeld werd in 1856 gemaakt door Louis Royer. Historici spreken tegenwoordig van de Costermythe, maar het verhaal heeft de stad eeuwenlang gedefinieerd en verklaart waarom hier zoveel drukkers en uitgevers zaten.
Stripboeken
Haarlem heeft een festival rond stripkunst dat tot de grootste van de Benelux behoort, met exposities, signeersessies en een markt. Rond dat festival is er in de stad een levendige scene van verzamelaars en winkels, en het is de beste week van het jaar om zeldzame albums en originele tekeningen te vinden.
Zelf uitzoeken
De aardigste manier om Haarlemse boekhandels te leren kennen, is een middag zonder doel. Loop de Gouden Straatjes af, ga elke winkel binnen die boeken in de etalage heeft en vraag de eigenaar wat hij zelf goed vond. In een stad met dit soort winkels levert dat vrijwel altijd iets op waar je zelf nooit op was gekomen.
Waarom het blijft bestaan
Zelfstandige boekhandels hebben het moeilijk, overal. Dat ze in Haarlem overeind blijven, komt doordat de binnenstad wandelbaar is, de huren in de kleine straten behapbaar en het publiek gewend is om lokaal te kopen. Het blijft wel iets wat je zelf in stand houdt, en dat is een goede reden om je volgende boek in de stad te kopen in plaats van online.
Lezingen en signeersessies
De Haarlemse boekhandels organiseren avonden met schrijvers, presentaties van nieuwe boeken en leesclubs. Ook de bibliotheek en de musea hebben programma’s met lezingen. Dat maakt van een boekhandel meer dan een winkel en het is een van de manieren waarop deze zaken zich staande houden tegenover de online verkoop.
Boeken over Haarlem
Er is opvallend veel over deze stad geschreven, van boeken over de hofjes en de schilders tot studies over het beleg, de brouwerijen en de stedenbouw. In de boekhandels en bij de musea vind je een eigen plank daarvoor, en voor wie hier net woont is dat de snelste manier om de stad te leren kennen.
