Wie tien jaar geleden in Haarlem vegetarisch of plantaardig at, was aangewezen op een paar adressen en op de bijgerechten. Dat is grondig veranderd. Vrijwel elke keuken in de stad heeft tegenwoordig serieuze opties, en er zijn zaken die zich er volledig op richten.
Volledig plantaardige zaken
In en rond de binnenstad zitten restaurants en lunchzaken die uitsluitend vegetarisch of vegan werken, met kaarten die niet uit vleesvervangers bestaan maar uit groente als hoofdgerecht. Voor wie plantaardig eet, is dat het verschil tussen kiezen uit een kaart en zoeken naar wat er nog overblijft.
Reguliere restaurants
De meeste Haarlemse restaurants voeren tegenwoordig een of meer vegetarische hoofdgerechten, en bij de betere zaken is dat een gerecht dat op hetzelfde niveau staat als de rest van de kaart. Vegan is lastiger, want zuivel zit in veel keukens verwerkt. Bel vooraf en vraag ernaar, want vrijwel elke keuken kan iets regelen mits ze het weten voordat je aan tafel zit.
Keukens die van nature meer bieden
- Indiaas, met een groot aandeel gerechten zonder vlees.
- Turks en Libanees, met mezze die grotendeels plantaardig zijn.
- Ethiopisch, met vastengerechten die volledig vegan zijn.
- Italiaans, waar pasta en pizza eenvoudig aan te passen zijn.
- Aziatische keukens, met tofu en groentegerechten als vast onderdeel.
Lunch en koffie
Bij lunchzaken en koffiezaken is plantaardig inmiddels de norm geworden, met havermelk en sojamelk als standaardoptie en met vegan gebak op de kaart. In de Gouden Straatjes en rond de Botermarkt zitten adressen waar je zonder moeite vegan lunch krijgt.
Boodschappen
Voor plantaardige boodschappen is Haarlem goed voorzien. De markten hebben groente, fruit, noten en peulvruchten in ruime keuze, er zijn natuurvoedingswinkels in de stad, en de supermarkten hebben inmiddels een breed schap. Toko’s in Schalkwijk en Haarlem-Oost zijn een goudmijn voor tofu, tempeh, peulvruchten en specerijen tegen een fractie van de prijs.
Uit eten met een gemengd gezelschap
De praktische vraag is meestal niet waar de veganist kan eten maar waar iedereen tevreden is. Kies dan een zaak met een brede kaart, bijvoorbeeld een Italiaanse, Turkse of Indiase keuken, of een moderne bistro waar de kok gewend is mee te denken. Vermeld bij het reserveren wie er meekomt en wat diegene niet eet, dan is het bij aankomst geregeld.
Op de markt
De warenmarkt op de Grote Markt is voor plantaardig eten de beste plek van de stad. Groente en fruit, noten, olijven, gedroogde vruchten, kruiden en peulvruchten liggen naast elkaar, en aan het eind van de dag koop je voor weinig. Voor wie plantaardig kookt, is een wekelijkse marktronde goedkoper dan de supermarkt en beter van kwaliteit.
Zelf koken
Er worden in Haarlem kookworkshops gegeven, ook plantaardig, en de natuurvoedingswinkels en toko’s helpen graag met wat je nodig hebt. Wie net begint, doet er goed aan om te starten bij keukens die van oorsprong veel groente gebruiken in plaats van bij het vervangen van vlees in een Nederlands gerecht. Dat laatste is de moeilijkste route en levert de minste smaak op.
Wat er is veranderd
Tien jaar geleden betekende vegetarisch in de meeste restaurants een risotto of een pasta met groente. Inmiddels staan er in Haarlem keukens waar de groente het uitgangspunt is en waar de plantaardige gerechten net zoveel aandacht krijgen als de rest. Dat komt deels doordat de vraag is gegroeid en deels doordat koks het als vakmatige uitdaging zijn gaan zien.
Bij vrienden en op feestjes
De praktische kant blijft dat je in gezelschap soms zelf iets meeneemt. In Haarlem is dat eenvoudig, met toko’s, natuurvoedingswinkels en delicatessenzaken die genoeg bieden om zonder moeite een schaal samen te stellen die iedereen lust.
Kinderen en plantaardig
Voor gezinnen waarin een kind vegetarisch of plantaardig eet, is Haarlem goed te doen. De meeste zaken kunnen een gerecht aanpassen als je het vooraf meldt, en op de markt en bij de toko’s vind je genoeg om thuis mee te koken. Pannenkoeken, pasta en falafel zijn de gerechten waar vrijwel elk kind op afkomt en die in vrijwel elke keuken plantaardig te maken zijn.
