Een markt op een middeleeuws plein voor een gotische kerk. Er zijn in Nederland weinig plekken waar boodschappen doen zo’n decor heeft als op de Grote Markt in Haarlem. En de stad heeft er meer, want naast de grote markt in het centrum staan er markten in de wijken.
De markt op de Grote Markt
De grootste dag is zaterdag, wanneer het plein volledig wordt gevuld met kramen die tot in de aanpalende straten doorlopen. Je vindt er groente en fruit, kaas, vis, brood, noten, bloemen, stoffen, kleding en huishoudelijke waar. Het is de markt waar half Haarlem op zaterdagochtend rondloopt, en het is meteen de sociale gebeurtenis van de week.
De kleinere markt
Ook op maandag staat er een markt op de Grote Markt. Die is kleiner en rustiger, wat voor veel mensen juist het voordeel is. Je hebt de tijd, je hoeft niet te dringen en de kooplui hebben ruimte om je te woord te staan. Voor wie doordeweeks kan, is dat de aangenaamste manier om marktboodschappen te doen.
De Botermarkt
Vlak naast de Grote Markt ligt de Botermarkt, een plein waarvan de naam het handelsverleden verraadt. Ook hier staan met enige regelmaat kramen, en het plein zelf is met zijn terrassen en bomen een van de aangenaamste plekken van de binnenstad.
In de wijken
- Een markt bij het winkelcentrum in Schalkwijk, met een groot aantal kramen.
- Markten in Haarlem-Noord en Haarlem-Oost, gericht op de dagelijkse boodschap.
- Kleinere standplaatsen bij winkelstrips in de wijken.
- Seizoensmarkten en themamarkten in de binnenstad, vooral in december.
Wat je op de markt beter koopt
Groente en fruit zijn op de markt doorgaans verser en goedkoper dan in de supermarkt, zeker als je aan het eind van de dag koopt. Vis, noten, olijven, kaas en kruiden zijn er in een assortiment dat je in de supermarkt niet krijgt. Bloemen zijn in deze streek een categorie op zich, want de bollenstreek ligt om de hoek en dat merk je aan de prijs en aan de kwaliteit.
Betalen en meenemen
Vrijwel alle kramen accepteren pin, maar niet allemaal, dus wat contant geld in je zak is handig. Neem een tas of een karretje mee, want je koopt op een markt altijd meer dan je van plan was. Kom vroeg voor de beste keuze en laat voor de scherpste prijzen, want tegen sluitingstijd wordt er afgeprijsd.
Marktdagen en verkeer
Op marktdagen is de Grote Markt afgesloten voor autoverkeer en zijn de aanrijroutes rond het plein aangepast. Kom op de fiets of te voet, of parkeer in een garage aan de rand van het centrum. Voor bewoners van de binnenstad betekent het dat laden en lossen op die ochtenden lastiger is.
De markt als deel van de stad
Een markt houdt een binnenstad levend op een manier die winkels alleen niet kunnen. Mensen komen er wekelijks, praten met dezelfde kooplui en kopen bij mensen in plaats van bij een schap. Dat Haarlem zijn markt op het mooiste plein van de stad heeft gehouden en niet naar een parkeerterrein aan de rand heeft verplaatst, is een van de redenen dat de binnenstad hier zo goed functioneert.
Het handelsverleden
De namen van de pleinen in het centrum vertellen wat er ooit werd verhandeld. Botermarkt, Grote Markt, Vismarkt en Vleeshal verwijzen allemaal naar producten en naar de plek waar ze werden verkocht. Handel was in deze stad eeuwenlang de belangrijkste bezigheid, en de markt op het plein is daarvan het laatste levende overblijfsel. Dat is een van de redenen dat de gemeente hem daar heeft gehouden.
De kooplui
Veel kramen worden al generaties door dezelfde familie gerund, en een deel van de handelaren staat op meerdere markten in de regio. Wie wekelijks bij dezelfde kraam koopt, krijgt vanzelf betere waar en beter advies, en dat is een van de aardigste kanten van een markt.
