Een groot deel van de Haarlemse woningvoorraad is oud. Jarendertighuizen in het Kleverpark, arbeiderswoningen in de Leidsebuurt, grachtenpanden in de oude stad en portiekflats uit de wederopbouw. Ze hebben allemaal hun eigen verduurzamingsvraagstuk, en er is meer aan hulp beschikbaar dan de meeste eigenaren weten.
Begin met de volgorde
De goedkoopste energie is de energie die je niet gebruikt. De verstandige volgorde is daarom eerst isoleren en kieren dichten, daarna ventilatie op orde brengen, dan pas nadenken over een andere warmtebron en tot slot opwekken met zonnepanelen. Wie die volgorde omdraait en begint met een warmtepomp in een tochtig huis, komt bedrogen uit.
De landelijke regelingen
- Een subsidie voor isolatiemaatregelen voor eigenaar-bewoners, waarbij twee maatregelen tegelijk meer oplevert dan een.
- Een subsidie voor warmtepompen en zonneboilers uit dezelfde regeling.
- Een fonds met leningen tegen gunstige voorwaarden voor woningeigenaren en voor verenigingen van eigenaren.
- Een lager btw-tarief op de installatie van zonnepanelen bij woningen.
Wat de gemeente en de regio doen
Naast de landelijke potten zijn er in Haarlem en in de regio Zuid-Kennemerland regelingen en diensten die je op weg helpen. Denk aan energiecoaches die bij je thuis komen kijken, aan collectieve inkoopacties waarbij bewoners samen isolatie of zonnepanelen inkopen, en aan ondersteuning voor verenigingen van eigenaren die als blok willen verduurzamen. Voor huishoudens met een laag inkomen zijn er kleine maatregelen die gratis worden aangebracht, zoals tochtstrips, radiatorfolie en ledlampen. Kijk voor het actuele aanbod bij de gemeente en bij het regionale energieloket.
Monumenten en beschermd stadsgezicht
Dit is in Haarlem geen randgeval maar een hoofdstuk apart. In de binnenstad en in delen van de vooroorlogse wijken heb je te maken met monumentenstatus of met beschermd stadsgezicht. Buitengevelisolatie, kunststof kozijnen en zonnepanelen op een zichtbaar dakvlak zijn er meestal geen optie. Wat wel kan is vloerisolatie, dakisolatie aan de binnenkant, achterzetbeglazing, monumentenglas in bestaande kozijnen en het aanpakken van kieren. Voor monumenten bestaan bovendien eigen subsidies en leningen die niet voor gewone woningen gelden, dus zoek die apart op.
Als je huurt
Huurders kunnen bij hun verhuurder een verzoek indienen voor energiebesparende maatregelen. Corporaties hebben meerjarenplannen voor het verduurzamen van hun bezit, en in veel Haarlemse complexen wordt dat blokgewijs gedaan. Kleine dingen mag je vaak zelf, zoals radiatorfolie, tochtstrips en ledverlichting, en die zijn goedkoop en direct merkbaar. Voor grotere ingrepen heb je toestemming nodig.
Een vereniging van eigenaren
In Haarlem is een groot deel van de woningen een appartement in een gesplitst pand. Dan bepaalt de vereniging van eigenaren wat er aan het dak, de gevel en de kozijnen gebeurt. Verduurzaming vraagt dus een besluit in de vergadering en meestal een aanpassing van het meerjarenonderhoudsplan. Er zijn financieringsvormen speciaal voor verenigingen van eigenaren, en dat is vaak de sleutel om een oud pand in een keer goed aan te pakken in plaats van in stukjes.
Vraag aan voordat je opdracht geeft
De belangrijkste praktische regel is deze. Bij veel regelingen moet je de subsidie aanvragen of de offerte laten vastleggen voordat het werk wordt uitgevoerd. Wie eerst laat isoleren en daarna gaat aanvragen, vist achter het net. Lees dus per regeling de voorwaarden voordat je tekent, en bewaar de offertes, de facturen en de foto’s van het werk.
Laat je adviseren voor je koopt
Bij een oud huis is de bouwkundige staat leidend. Isolatie aanbrengen in een muur die vocht doorlaat, of een dak dichtzetten zonder ventilatie, levert schimmel op in plaats van comfort. Een energieadviseur of een bouwkundige die het pand komt bekijken, verdient zich in Haarlem vaak terug, zeker bij panden van voor de oorlog waar spouwmuren ontbreken of half zijn uitgevoerd.
Wat het oplevert
Bij een oud Haarlems huis levert vloer- en dakisolatie doorgaans het snelst rendement, gevolgd door het aanpakken van kieren en het vervangen van enkel glas. Een goed geïsoleerd huis is niet alleen goedkoper te verwarmen, het is ook stiller en in de zomer koeler, en dat laatste merken bewoners van bovenwoningen in de binnenstad ieder jaar meer.
