Een van de eerste dingen die nieuwe Haarlemmers ontdekken, is dat het gebouw dat iedereen het stadhuis noemt niet het gebouw is waar je je paspoort ophaalt. Haarlem heeft die twee functies gescheiden, en dat is handig zodra je weet welke deur bij welke vraag hoort.
Het stadhuis aan de Grote Markt
Aan de noordkant van de Grote Markt staat het historische stadhuis, recht tegenover de Grote of Sint-Bavokerk. Het gebouw is door de eeuwen heen gegroeid uit een middeleeuwse voorganger en is meerdere keren verbouwd en uitgebreid. Hier zetelt het bestuur van de stad. De gemeenteraad vergadert er, het college komt er bijeen, en er wordt getrouwd. Het is dus vooral de plek voor het politieke en het ceremoniële werk.
De publiekshal aan het Zijlvest
De balies waar inwoners terechtkunnen zitten in de publiekshal aan het Zijlvest, op loopafstand van het centrum. Daar regel je de dingen waarvoor je fysiek langs moet komen.
- Een paspoort of identiteitskaart aanvragen en ophalen.
- Een rijbewijs verlengen of vervangen.
- Aangifte van geboorte, overlijden of een verhuizing die niet digitaal kan.
- Uittreksels uit de basisregistratie personen en akten van de burgerlijke stand.
- Een erkenning of een naamskeuze regelen.
Eerst kijken of het digitaal kan
Veel zaken hoeven allang niet meer aan een balie. Een verhuizing binnen Haarlem, een uittreksel, een melding over de openbare ruimte, een aanvraag voor een parkeervergunning en een groot deel van de belastingzaken lopen online, met DigiD. Dat is sneller dan een afspraak inplannen en je hebt er geen reistijd voor nodig. Kijk dus eerst op de website van de gemeente wat je vanaf je bank kunt doen.
Een afspraak maken
Voor de meeste balieproducten werk je met een afspraak. Je kiest het product en daarna een moment, en je krijgt een bevestiging. Kom op tijd, want de tijdvakken zijn kort. Neem alle gevraagde documenten mee, want een ontbrekend stuk betekent een tweede bezoek. Kun je niet zelf komen door ziekte of beperking, informeer dan naar de mogelijkheden, want voor sommige producten bestaan uitzonderingen.
Bellen en schrijven
De gemeente is telefonisch bereikbaar via het landelijke gemeentenummer en per post op het adres van de gemeente. Voor melding en overlast is er een apart digitaal kanaal, en voor afval en de openbare ruimte kom je vaak bij Spaarnelanden uit, dat die taken uitvoert. Voor de gemeentelijke belastingen en de WOZ ben je bij Cocensus aan het juiste adres. Wie dat onderscheid kent, bespaart zichzelf een doorverbinding.
De gemeenteraad bijwonen
Raadsvergaderingen zijn openbaar. Je kunt op de publieke tribune plaatsnemen en meekijken hoe besluiten over de stad tot stand komen. De agenda en de stukken staan vooraf online, en veel vergaderingen worden ook uitgezonden. Voor wie iets wil bereiken in zijn eigen straat of wijk, is inspreken bij een commissievergadering vaak effectiever dan een brief.
Het gebouw zelf
Het stadhuis is een monument en onderdeel van het gezicht van de Grote Markt, samen met de Bavokerk, de Vleeshal en de andere panden rond het plein. Bij open monumentendagen en bij bijzondere gelegenheden zijn delen van het interieur te bezichtigen. Voor Haarlemmers die er alleen langs fietsen, is dat een aanrader, want de zalen laten zien hoe lang deze stad zichzelf al bestuurt.
Documenten uit het verleden
Zoek je een oude akte, een bouwtekening van je huis of gegevens over je familie in Haarlem, dan is de gemeente meestal niet de plek. Historische stukken van de stad zijn ondergebracht bij het archief, waar ook de bouwdossiers en de oude kaarten liggen. Voor wie een monumentaal pand heeft gekocht en wil weten hoe het er vroeger uitzag, is dat een aanrader, want er komen vaker verrassingen boven water dan je denkt.
Waar je moet zijn
Wil je iets van de stad geregeld hebben, dan ga je naar de publiekshal of doe je het digitaal. Wil je zien hoe de stad wordt bestuurd of ga je trouwen, dan ben je aan de Grote Markt. En gaat het over je afvalbak of je aanslag, dan is de gemeente niet het eerste adres.
